دوم ، از نظر ادب . سوم ، از نظر فلسفه . اينك در اين مختصر شيخ را از نظر طبّ مورد مطالعه قرار ميدهيم و قسمتهاى ديگر را باستادان ادب و فلسفه واگذار مينمائيم . از مطالعه تآليف و كتب پزشكى شيخ مقام وى در تاريخ طبّ بخصوص اثرى كه در عالم متمدّن گذارده است معلوم مىشود و گذشته از آنكه شيخ الرّئيس در حكمت طبيعى يد طولى داشته در حكمت الهى و طبيعيات و منطق و ادب دستى بسزا داشته است . اينك مختصرى از عقايد و اصول و اثرى كه ابن سينا در جهان پزشكى از خود بيادگار گذارده است بيان ميداريم . براى بيان امر بالا وقت بسيار زياد و مطالعهء فراوان كتب طبّى ابن سينا لازمست تا بتوان از حقّ اين امر بيرون آمد . كتب و مؤلفات طبى ابن سينا كتب طبّى ابن سينا بيش از بيست عدد مىباشد كه عموما به زبان عربى ( يعنى زبان علمى آن دوران ) تأليف گرديده است . اينك قبل از آنكه يك يك كتب طبّى شيخ را بنگاريم مختصرى در باب كليّات كتب مزبور بحث مىنمائيم . كتب طبّى شيخ كه سردسته آنها قانون معروف مىباشد عموما با عبارتى بسيار فصيح برشته تحرير در آمده و اين امر از عجائب و معجزات قلمى شيخ مىباشد كه توانسته است با سحر قلم كتابش را مدّت قريب هفت قرن عالمگير و عالم‌پسند نمايد كه مورد استفاده جميع طلاب علم طبّ چه در مشرق و چه در مغرب قرار گيرد .